Şehirler Sadece Betondan İbaret Değildir..

Şehirler sadece yollardan, binalardan ve betondan oluşan cansız yapılar değildir. Bir şehri gerçekten var eden şey, o sokaklarda yaşayan insanların ortak anıları, hikayeleri ve zaman içinde biriken kolektif hafızasıdır. Malatya Büyükşehir Belediyesi Meclisi’nin, Malatya Şehirlerarası Otobüs Terminali (MAŞTİ) arazisinin imar statüsünü değiştirerek alanı ticari yapılara ve konut projelerine açma kararı, bu kentsel hafızanın ne kadar kolay gözden çıkarılabileceğini açıkça göstermektedir.

1999 yılında hizmete giren MAŞTİ, çeyrek asırdır bu kentin gurbetini, sılasını, ayrılıklarını ve kavuşmalarını sırtlayan anıtsal bir kapıdır. Burası sıradan bir ulaşım istasyonu olmanın çok ötesinde, her Malatyalının hayat hikayesinde bir şekilde yer edinmiş kamusal bir simgedir. Dönemin özgün mimari vizyonunu yansıtan geniş çelik çatı makasları ve yüksek tavanlı ferah yapısıyla, kentin yakın tarihteki gelişim çizgisini simgeleyen modern bir mirastır.

Nüfusun artması ve kentin büyümesi doğrultusunda otogarın Kuzey Çevre Yolu gibi daha dış bir aksa taşınması, kendi içinde teknik gerekçelerle tartışılabilir. Fakat burada asıl odaklanılması gereken büyük sorun, otogar taşındıktan sonra geride kalacak olan 178 bin metrekarelik devasa alanın nasıl kullanılacağıdır.

Büyük acılar ve yıkımlar atlatmış, nefes alacak güvenli alanlara en çok ihtiyaç duyduğu bir dönemden geçen Malatya'da, böylesine muazzam bir arazinin beton bloklarla doldurulmak istenmesi rasyonel bir yaklaşımla açıklanamaz. Kentin göbeğinde kalan bu büyüklükte bir alanın yeni binalarla, iş merkezleriyle veya rezidanslarla kuşatılması; bölgedeki nüfus ve araç yoğunluğunu daha da tırmandıracak, kentin batı yönündeki sıkışmışlığını içinden çıkılmaz bir hale getirecektir.

Geri dönülmez kentsel hatalar yapılmadan önce durup düşünmek gerekir: Bir şehri büyütmek ve geliştirmek, bulduğumuz her boş kamusal alana yeni beton kütleleri dikmek midir? Yoksa o alanları kentin geleceği, çocukları ve insanı için kalıcı birer sosyo-kültürel vaha, geniş birer yeşil alan olarak korumak mıdır?

Ranta ve kısa vadeli mülkiyet planlarına kurban edilen kentsel alanların ve şehir hafızasının geri dönüşü yoktur. MAŞTİ arazisi bu şehirde yaşayan herkesin ortak alanıdır; yeni beton projelerine feda edilmeden, kentin geleceğine hizmet edecek şekilde korunmalıdır.